» Xiang ri kui (2005)

Directed by: Yang Zhang
Genre: Drama / Romance
User Rating: 7.6/10 (106 votes)
Runtime: Canada:129 min (Toronto International Film Festiva...
Awards: 2 wins & 1 nomination
Cast (first 5): Joan Chen, Zhang Fan, Ge Gao, Wang Haidi, Zifeng Liu

IMDB: http://imdb.com/title/tt0401808/

1958’lerde Çin’in mevcut iktidarı, Sovyet sanayi modelinin dışında, kendilerine özgü, kendi iç dinamiklerine göre hazırladıkları bir sanayi ve tarım programı uygulamaya çalıştı. Bu program çerçevesinde kırsal kesimde kalan köylülerin büyük bölümü endüstrileşmeye özendirilerek, özellikle de çelik üretimine, bir gelişme hedeflendi. İlk yıllarında başarılı olan bu hedefler, daha sonra üretilen m etaların işlenememesinden dolayı, beraberinde bir felakete yol açtı. Mao’nun önderliğini üstlendiği siyasi kanadın ısrarları, ülkesinin ekonomisini geriye götürdüğü gibi Sovyet Rusya ile olan ilişkilerinde bozulmasına neden oldu. Büyük kısmı sanayiye yönelen köylülerin yeterince hasat yapamaması ise ülkede kıtlığa yol açtı.

Ülkedeki bu kaos ortamı siyasette de yansımalarını buldu ve Mao siyasetten uzaklaştırılmaya çalışıldı. Parti içindeki bu muhalefet daha sonra 1966’da, Kültür Devrimi’nin başlamasına neden oldu. Çoğunluğu gençlerden oluşan kitleleri arkasına alan Mao, “burjuva çoğulculuğunu merkez alan burjuva demokrasisinden de köklü bir kopuşu temsil eden, yeni bir emekçi demokrasisi” geliştirmeyi hedeflese de, istediğinde başarılı olamadı.

Yang Zhang’ın baba ve oğul arasındaki ilişkileri anlattığı Sunflower filmi de, Çin’in bu çalkantılı dönemini arka planına oturtuyor. Zhang Xiangyang, böylesi karmaşık bir dönemde, Çin’de umudu simgeleyen ayçiçeklerinin çevrelediği bir evde dünyaya geliyor. Çocukluğunu bir dış sesin anlatımıyla izlediğimiz Zhang, babasının da ressam olması dolayısıyla, kaderinin bir cilvesi olarak ressamlığa gönül veriyor.

1976 yılında, Zhang daha mahalledeki kızlara sapanlardan taşlar atarak ve daracık caddelerde tekerlekler yarıştırarak eğlenirken, Çin’in Kültürel Devrimi sona eriyor. Zhang’ın doğumundan kısa bir süre sonra, Devrim zamanında hapishaneye giren babası da bu sayede yeniden evine dönüyor. Fakat babanın, nasıl çehresi değişen Çin’e uyum sağlaması kolay olmuyorsa, oğluna uyum sağlaması da o derece zor oluyor.



Baskıcı rejimden üzerine düşeni alan baba, oğlunun kendine karşı olan mesafeli ve soğuk yaklaşımını önceleri önemsemiyor, zamanla her şeyin düzeleceğini düşünüyor. Fakat Zhang’ın gittikçe hırçınlaşan kişiliği, onu da bir takım önlemler almaya itiyor. Oğlunun kendi gibi resim yapmasını isteyen baba, hapishanedeki yıllarından sonra resimden uzaklaşmıştır ve oğlunun kendi kaybettiği yeteneğini devam ettirmesini ister. Babanın bu ısrarı aslında, Shine filmindeki Helfgott’ın babasının davranışlarına benzer. Kendi geçmişinin ve yaşamının başarısızlıklarını oğlu vasıtasıyla gidermek, oğlu aracılığıyla kendi yansımasını da görmek ister.

Baba ve oğul arasındaki ilişki gittikçe gerginleşirken, ülkede kargaşa egemenken, Tangshen kentinde büyük bir deprem meydana gelir. Bu deprem ikilinin arasını yumuşatır, ve ikiliyi birbirine yakınlaştırır. Deprem sadece baba-oğlu değil, kargaşa ve anarşi içindeki bir toplumu da bir araya getirir. Yeniden dayanışmanın ön planda tutulduğu bir dönem yaşanmaya başlar.

Fakat bu iyimser hava da uzun sürmez. Mao’nun ölümünden sonra, tekrar bir belirsizlik dönemi başlar. Zhang’ın babası ise, hapishanede yaşadıklarını bir türlü unutamaz ve sosyal hayata uyum sağlamakta güçlük çeker. Babasının travması ağırlaştıkça oğlunun üzerine daha çok düşer, onu daha çok zorlar.



Zhang büyürken ülkede gelişir, ülkede onunla birlikte büyümeye ve büyümenin getirdiği sancıları yaşamaya başlar. Birbirinin peşi sıra dizilen tek tip evlerden, daha büyük, daha modern evlere geçilir. Evlerin içine televizyon girer. İnsan ilişkileri değişir, dayanışmanın yerine mesafeli bir yaklaşım egemen olur. Bu değişim yaşanırken Zhang’ın idealleri de değişir. Artık bir ressam olmak değil, sanayileşen ve ticaretin arttığı bir ülkede, ticaretle uğraşmak ister. Buna da sokaklarda tebrik kartları satarak başlar. Bu yüzden üniversiteye de gitmek istemez.

Hayalleri çalınan bir babanın, hayallerini yeniden yaşatmak için oğlunun üzerine gereğinden fazla düşmesi ve bu sayede oğlunun da hayallerini yok ettiği bu dramatik hikaye, aslında yönetmen Yang Zhang için çok kişisel bir çalışma. Filmdeki yapıyı kendi gençliğinde yaşadıklarını göz önüne alarak kurmuş, öyle ki filmin baş karakterinin ismi de yine kendi ismini taşıyor.

Hsiao Hsien Hou’nun Tayvan’ın yaşadığı değişimi, dönemlere ayırarak anlattığı filmi Three Times gibi, Zhang’ta filmini 1970-1976-1999 yıllarına bölerek anlatmış. Fakat Sunflower’da keskin ayrımlar yok, bu dönemler daha çok bir hatırlatma olarak veriliyor. Zhang, Çin tarihinin en karışık dönemlerinden birini, geçmişinde yaşadıklarını aşamamış, yeniye alışamamış bir baba, sorunlu bir çocukluk, ilk aşkın masumiyeti, baba olma duygusu gibi konuları da içine alarak anlatıyor. Sade, sakin, ince dokunuşlarıyla yer yer duygusal yer yer de hüznü içinde barındıran, çok ölçülü bir film Sunflower. Hem bir döneme tanıklık edip, hem baba ve oğul arasındaki ilişkiyi, ikisinin de olgunlaşma süreçleriyle koca bir ülkenin büyüme sürecini iç içe geçirip anlatabilen, ilgiye değer, olgun ve usta işi bir çalışma.


BuRnOut

Alıntıdır...